محمد بن هندوشاه نخجوانى
ديباچه 27
دستور الكاتب في تعيين المراتب ( فارسى )
ما از دستنويسهاى مذكوره در بالا استفاده كردهايم كه دو نسخهء آنها خيلى نزديك به متن اصلى است . [ دستنويسهاى مورد استفادهء ما را ميتوان بسه گروه تقسيم كرد ] از آنچه گفته شده معلوم است كه دستنويسهاى مورد استفادهء ما را ميتوان بسه گروه تقسيم كرد . دستنويسهاى اسلامبول « آ » و ليدن « ب » و همچنين دستنويس وين « ت » كه نزديك بدانهاست جزء گروه يكّم ؛ دستنويسهاى موزهء بريطانيا « پ » و كتابخانه ملى پاريس تحت شماره 1378 « ج » جزء گروه دوم ؛ و بالاخره دستنويس كتابخانه ملى پاريس تحت شماره 463 « ث » جزء گروه سوم . همهء اين دستنويسها مخصوصا نسخ خطى قديمى و نزديك به متن اصلى امكان دادند كه متن اثر دانشمند آذربايجانى قرن 14 محمد بن هندوشاه نخجوانى « دستور الكاتب فى تعيين المراتب » را معين كرده براى چاپ حاضر نمائيم . * * * هنگام تهيه متن علمى - انتقادى چنانچه در تهيه متون آثار ديگر مؤلفين قرون وسطى معمول داشتهايم شكل قديمى بعضى از كلمات كه در دستنويس مشاهده مىشود و اكنون به طرز ديگرى نوشته ميشوند همچنان محفوظ نگهداشته شده است . مثلا كه - كى ؛ آنچه - آنچ ؛ آنكه - آنك ؛ چنانچه - چنانچ ؛ چنان كه - چنانك و غيره . در بعضى موارد كلمهء « نوشته » در اين متن به شكل « نبشته » آورده شده است . در دستنويسهاى قديمى قاعدتا حروف معينى به شكل معرب آورده شدهاند مثلا حرف « پ » چه جداگانه و چه در اول ، در وسط و يا در آخر كلمه ، عادتا با